Sint Willibrord in het jaar 690 geland in Katwijk aan Zee… ja of nee?

Met de viering van Willibrordzondag 8 november is het ook mooi om een stukje geschiedenis te tonen en in dit geval uit het boek ‘Van stof ontdaan’ van oud-parochiaan Harry Fennes. Hieronder vindt u de tekst uit genoemd boek en heeft u een reactie, laat het maar weten op het bekende e-mailadres.

Gerard Bol

Sint Willibrord als patroonheilige van De Wilbert

In opdracht van de toenmalige voorzitter van onderwijs, Maria Verhoeven, kwam in 2006 een ‘Canon van Nederland’ tot stand met vijftig vensters op de Nederlandse geschiedenis. Vier van deze zogeheten vensters hebben een relatie met de gemeente Katwijk, onder andere over St. Willibrord en de opkomst van het christendom.

In het jaar 690 zou deze Engelse monnik in Katwijk zijn geland aan de monding van de Rijn.

Merkwaardig genoeg doet in Katwijk weinig of niets herinneren aan deze toch wel belangwekkende historie, noch binnen de gemeente Katwijk, noch binnen de r.-k parochiekern van de H. Joannes de Doper te Katwijk.

Imponerend beeld van Charles Vos

Naast een mooie wandschildering in de r.-k basisschool de Horizon, de voormalige St. Jozefschool in de Mgr. Bekkersstraat in Katwijk aan den Rijn, staat er in het verpleeg- en verzorgingshuis De Wilbert een prachtig beeld van St. Willibrord, als patroonheilige van deze instelling. Het beeld werd overigens al in 1940 geplaatst toen in dit gebouwencomplex het missiecollege van de paters franciscanen gevestigd was.  

Het beeld werd vervaardigd door de bekende Maastrichtse kunstenaar Charles Vos die leefde van 1888 – 1954 en bestaat uit een voetstuk en het eigenlijke beeld, voorstellende als bisschop en geloofsverkondiger. Vos werd ook wel de stadsbeeldhouwer van Maastricht genoemd. Hij werkte begin van 1906 tot 1909 in het atelier van Eduard Cuypers in Roermond. In Maastricht zijn er nog beelden van Vos te vinden zoals het Mooswief op de markt en het beeld van Servaas van Maastricht aan de Sint Servaasbrug. Hij legde zich toe op kerkelijke kust.

Wat schreef de krant hierover in 1940?

In 1940 werd er in de krant al het volgende over geschreven: ‘Sinds eenigen tijd verheugt zich het Missiecollege der paters Franciscanen te Katwijk aan den Rijn over een bijna levensgroot beeld van zijn patroonheilige, vervaardigd door den Maastrichtschen kunstenaar C. Vos. Het beeldhouwwerk bestaat uit een voetstuk en het eigenlijke beeld, beide uitgevoerd in keramiek, zooals de bekende kruiswegstaties van denzelfden kunstenaar in de Franciscanen – kerk der zogenaamde Huskenskolonie te Heerlerheide. Het beeld stelt den heilige voor als bisschop en geloofsverkondiger. De rechterhand houdt hij zegenend opgeheven en met de linker omknelt hij het kruis aan welks voet een bron ontspringt. Uit de figuur spreekt zoowel innerlijke kracht als teederheid, gelijk ons uit de spaarzame oude kronieken tegenstraalt. Het geheel is van een gezond realisme, waaraan nochtans een barokke zwier niet vreemd is. Het voetstuk toont aan de voorzijde de landing van onzen nationalen heilige te Katwijk. Hier treft vooral de groote levendigheid, nog verhoogd door den glans van de keramiek, die bovendien door haar groenige kleur de suggestie wekt van de zee. Aan weerszijden van het voetstuk zijn nog eenige symbolische figuren aangebracht. De Maastrichtse kunstenaar heeft met dit beeld wederom blijk gegeven van een prachtige beheersching der materie. Alles leeft tot in zijn kleinste onderdeelen, is speelsch en gevoelig in weerwil van den monumentalen opzet. Het beteekent dan ook een kostbare aanwinst voor het Missiecollege, waaraan het beeld als geschenk werd aangeboden bij gelegenheid van het vijfentwintigjarig priesterfeest van een der paters’.

Het is nu in 2020 nog steeds een sieraad van De Wilbert en om trots op te zijn en te blijven. Ook al werd enige jaren geleden met de heropening van de dierenweide bij De Wilbert bekend gemaakt dat Valent als organisatie van naam veranderde in Marente, het beeld van Sint Willibrord in De Wilbert zal altijd hetzelfde blijven.

Een beeld aan zee?

Foto Dirk van Egmond van Treffend Beeld.

Maar hoe zit het met de gemeentelijke initiatieven, in de periode van burgemeester Wienen, voor een beeld van Sint Willibrord bij de Boulevard? Op voorstel van Burgemeester & Wethouders der gemeente Katwijk werden er sinds oktober 2009 plannen ontwikkeld om een kunstwerk te realiseren nabij de uitwatering , als herinnering aan St. Willibrord vanwege zijn landing in 690. Er waren ook gesprekken met het Hoog Heemraadschap Rijnland om te onderzoeken of er überhaupt mogelijkheden waren voor een beeld in de zone waar de kustverdediging moest worden aangepast. We wachtten het toen, en ook nu nog, af maar dat Willibrord ‘leeft’, blijkt wel uit de naamgeving van de nieuwe parochie H. Willibrordus waar de ‘oude’ parochies uit Lisse, Hillegom en De Zilk deel van uitmaken. En was Sint Willibrord daar ooit… wij kunnen het niet bewijzen net zo goed als zijn landing aan de Katwijkse kust nog steeds wordt aangevochten. Maar het is net als met Sint Nicolaas?   

Gerard Bol (Uit ‘Van stof ontdaan’ van november 2012 van Harry Fennes)