Denkend aan vroeger… mooie herinneringen aan de St. Jozefschool

Zo kon dus na een langdurige en zware ‘bevalling’ eindelijk het katholiek onderwijs in Katwijk start gaan. Het zou best even wennen zijn geweest. Een heel nieuw schoolgebouw vanaf 1 maart 1924, allemaal kinderen voor het eerst naar de lagere school om kennis te maken met de onderwijzers. De hoofdonderwijzer was de heer Castenmiller verder meester Jan Fennes vanaf 1 mei 1926, juffrouw van Stijn en juffrouw Oudshoorn. De laatste, vanaf 1930 werkzaam op de St. Jozefschool, trouwde op 26 juni 1940 met meester Fennes en zoals gebruikelijk in die tijd werd ze,  tot verdriet van de kinderen, daardoor ontslagen. Pas in 1958 zien we haar weer als leerkracht terug op deze school waar ze nog vele jaren hebben samengewerkt.

Op deze foto van oktober 1934 zien we van rechts naar links meester Jan Fennes, juffrouw van Stijn, meester Castenmiller en juffrouw Oudshoorn (de latere mevrouw Fennes).

Buitenspelen op een groen schoolplein… ja gezellig!

Een van de toenmalige leerlingen, Ans Aanhaanen, heeft hier een heel verhaal over geschreven en dat geeft inzicht hoe het in die tijd er aan toe ging. Zij kon vanaf het schoolplein de omgeving goed zien, zoals een rijtje met vijf huizen, ‘De Vijf Plagen’, een landje met een paard en ook de  ‘Koningshof’. Maar de lessen begonnen en er waren natuurlijk regels. Zo mochten de jongens niet met de meisjes spelen, en als dat wel eens gebeurde riep meester Castenmiller vanuit een bovenraam: ,,Jongens spelen met jongens en meisjes spelen met meisjes!” Dat hoorde zo in die tijd. Er was een grote speelplaats waar ze allerlei spelletjes konden doen. Zo was er elk speelkwartier een voetbaltoernooi van de jongens. Op de rest van het schoolplein, dat helemaal om de school heen liep, kon je hollen en draven. Er werden spelletjes gespeeld zoals losse en vaste schaar, butertje, wegkruipertje, voetjes van de vloer en nog veel meer. Ook een kring werd er gedaan met ‘Kleine Anna zat op een kleine steen’ of ‘Zeg ken jij de mosselman?’ Tijdens het speelkwartier liepen de meesters en de juffrouwen rondjes om de school en soms moesten ze af en toe een kindje troosten of even toespreken.

Maar dan  de zaterdagmorgen…

Op zaterdagmorgen  daalden we met meester Castenmiller de trappen af onder het zingen van:

De week is uit, ’t is zaterdag,
En morgen mag ik rusten ,
En rusten ja, dat moet en mag,
wie heeft gewerkt met lusten,
Ik deed mijn best, ik zeg het luid,
maar nu Goddank de week is uit,
En morgen, en morgen, en morgen is het zóóóóóndag!

Je kan het je bijna niet voorstellen

Regelmatig kwam pastoor Buijs (1933-1936) en later pastoor Hesp 1936-1956) op school. De pastoor verzorgde de godsdienstlessen en de leerkrachten overhoorden ons of we de catechismus goed hadden geleerd. Ook herinner ik mij de voorbereidingen voor de eerste H. Communie. We leerden ook uit het Oude- en Nieuwe Testament, maar dan geschreven speciaal voor kinderen. De onderwijzers gebruikten deze boeken ook als leesles. Plotseling was er wat aan de hand op het schoolplein. We zagen voor het eerst  een echte negerjongen. Hij werd van alle kanten bekeken. Er werd ook aan hem getrokken totdat een van de meesters hem naar binnen haalde. Hij was de eerste donkere jongen die we zagen na  Zwarte Piet.

Deze foto is gemaakt op de uitgaansdag naar Bergen in juli 1937 van vermoedelijk de kinderen van de zesde- en de zevende klas van de St. Jozefschool. Het gezelschap werd begeleid door de onderwijsgevenden meester Castenmiller, meester Fennes en juffrouw Oudshoorn. In totaal namen twaalf jongens en eenentwintig meisjes aan deze dag deel. Op het linker gedeelte van de foto staan achter enkele meisjes zes jongens en hun namen zijn: Frans Otto, Theo van Schie, Paul Wijsman, Jan Braun, Wout van Koot en Kobus Meijer.
En dan de rest van de jongens maar dan rechts voor: Gerard Wijsman, Thijs Caspers, Piet Castenmiller, Henk Wijsman, Co Winters en Dick Compeer.
Vooraan van links naar rechts zien we: Jo Noordermeer (met schouderkapje), Mien van
Paridon Huubd., Mien van Paridon Pd., Jo Elfrink, Jeanne van der Valk, Bep van den Eshof en Annie Aanhaanen Hd.
Op de derde rij zien we van links naar rechts: Corrie Wouters, Miriam ?, Toos Hofman, Ciska Luiten, Annie Looyenstein, Dora Aanhaanen, Lenie Fennes, juffrouw A. Oudshoorn, Rie Meijer Fd., Rie Boskamp en Co van den Akker. Op de bus links zien we Gerda Castenmiller en Fien Warmenhoven en rechts zijn Nel Rietveld en Annie van Paridon Ld te zien. De twee onderwijzers zijn links J.J. Fennes en rechts P.H. Castenmiller.

De catering voor de schoolpauze was om de hoek

Naast de school was het huis van meester Castenmiller, met een waterput en met alle geheimzinnige activiteiten, die een schoolmeesterhuishouden bevatte, althans zo zag ik het als schoolmeisje van zes – zeven jaar. Nog zie ik in een zonnig speelkwartier die meester door het hekje verdwijnen om bij zijn vrouw koffie te gaan drinken. Ik hoorde later dat de familie Castenmiller van 1924 – 1937 daar woonde. Mevr. Castenmiller zette zelfs elke dag koffie voor de leerkrachten, zo hoorde ik ook later. In de tuin, gezellig zittend op de rand van de oude waterput werd dan de koffie gedronken met een prachtig zicht op de buitenspelende jeugd.   

Sacramentsdag vieren op school

Mooi was ook de processie op Sacramentsdag in de tuin van de pastorie met ‘Ons Heer’ onder het baldakijn, met wierook, met zangers en wij als bruidje met een palmtak. Voor mij was dat als kind een feestelijke zegentocht. De school heeft mij veel geleerd en ik heb veel mogen ontvangen van de meesters en de juffrouwen. Ook van pastoor Buijs, die de kinderen was toegewijd, en die heel bedroefd was toen hij in 1936 werd overgeplaatst.

Richard Hulmer

Denkend aan vroeger… schrijft u ook mee?

Op deze maandag 25 oktober verscheen hierboven deze derde aflevering met o.a. herinneringen van parochianen aan hun schoolbestaan vroeger op de katholieke St. Jozefschool in Katwijk. Ook deze aflevering in de serie ‘Denkend aan vroeger…’ van de hand van Richard Hulmer is door hem met groot enthousiasme aan het papier toevertrouwd na het nodige voorbereidende werk en gesprekken met oudere parochianen. 

Hij zal met deze aflevering van ‘Denkend aan vroeger’ en later ook nog zeker met vele andere bijdragen elke maandag op deze website over o.a. werkgroepen, individuele vrijwilligers, oudere parochianen en koren zichtbaar maken wat een bruisende en dynamische parochiekern we met elkaar zijn geweest en zijn in alle jaren.

Maandag 1 november plaatst Hulmer een nieuwe aflevering over hoe we in onze parochiekern jaarlijks met elkaar Allerzielen vieren. En u kunt natuurlijk nog steeds ook uw jeugdherinneringen binnen onze parochie(kern) naar hem opsturen. Hopelijk is uw bijdrage dan ook voorzien van vele unieke foto’s variërend van een communiefeest, les op de St. Jozefschool of andere katholieke scholen, een kerstspel in de kerk enz. Gewoon doen dus en met elkaar kunnen we zo die geschiedenis, ook van de laatste zestig jaar, laten herleven voor iedereen die het wil lezen en zien. Want samen beleven we toch het 175-jarig jubileum van onze parochie? En we gaan toch ook met elkaar vol vertrouwen de toekomst tegemoet?

Stuur uw bijdrage, al dan niet compleet uitgeschreven want Richard kan altijd van uw losse zinnen en steekwoorden een prachtig verhaal maken, naar r.hulmer@casema.nl of bel hem op 071-4025028 / 06-10203892. Uw / jouw verhaal(tje), of leuke en pakkende foto met korte tekst kan dan ook op deze website geplaatst worden. Leuk om dan als ‘leverancier’ later reacties te krijgen van de vast en zeker vele lezers.

Namens de evenementencommissie,

Gerard Bol.